#01.16. Quen foi Sofia Casanova? A historia e a muller, entre a desmemoria e o esquecemento

Lo_eterno._Sofía_Casanova._Madrid,_1917._1ª_edición._Imprenta_Prensa_Popular._Director_Jose_de_Urquia

Sofía Casanova narrou de primeira man a I Guerra Mundial aos lectores do diario ABC. Foi a primeira muller contratada coma correspondente fixa, e desenvolveu o seu labor para este xornal madrileño entre 1915 e 1944. En Polonia, en Bielorrusia e en Moscova vivirá algúns dos acontecementos que marcan o século XX: a xa citada Grande Guerra, a Revolución Rusa e o inicio da Segunda Guerra Mundial. Poderiamos salientar o seu papel coma muller precursora nun mundo, o do xornalismo, até ese momento practicamente monopolizado polos varóns, mais entendemos que, sería, de xustiza, lembrala coma un modelo de xornalista comprometida: transmite unha visión unha visión propia, nada pregada nin compracente co poder, e que non se sente allea ni mera espectadora do mundo que lle tocou vivir e narrar. Con todo, Sofía continúa a ser unha grande esquecida, non reivindicada por ninguén.

Segue lendo#01.16. Quen foi Sofia Casanova? A historia e a muller, entre a desmemoria e o esquecemento

#01.15. O suicidio de Europa. 1914. O inicio da Grande Guerra

 

Archduke_Franz_with_his_wife

O 28 de xuño de 1914 eran asasinados en Saraievo o arquiduque Francisco Fernando, herdeiro da coroa austrohúngara e a súa dona Sofía Chotek. Dise que as últimas palabras de Francisco Fernando foron: “Non pasa nada, non pasa nada”. Mais os acontecementos que se sucederon despois parece que non lle deron a razón, até o punto de que foi se ser cualificado coma “o asasinato que mudou a historia”, ou máis concretamente coma “o asasinato que iniciou a Primeira Guerra Mundial”. Mais foi este atentado o causante da Grande Guerra?

Segue lendo#01.15. O suicidio de Europa. 1914. O inicio da Grande Guerra

#01.14. Vaia lío! Os amigos dos meus amigos son os meus amigos. A Paz Armada

Bosnian_Crisis_1908.jpg

Entre 1870 e 1914 o mundo vive un período coñecido coma Paz Armada. Unha etapa delimitada por dúas guerras, a franco-prusiana de 1870 e a Grande Guerra, a I Guerra Mundial, que comeza en 1914. Malia o que indica o nome, non foi un período sen conflitos bélicos, que con diferente intensidade, terán lugar a longo das catro décadas. Con todo, as grandes potencias europeas evitarán enfrontamentos directos, ao tempo que tentarán aumentar as súas zonas de influencia, xa co control directo co expansión dos seus imperios colonias, xa a través dun dominio indirecto. E todo dentro dun período de constante rearme dos principais países.

Segue lendo#01.14. Vaia lío! Os amigos dos meus amigos son os meus amigos. A Paz Armada

#01.13.Non eramos negros. Consecuencias do Imperialismo colonial

G._Bruno_-_Le_Tour_de_la_France_par_deux_enfants_p188

O mundo mudou no s. XIX. Asistimos a unha verdadeira revolución en todos os eidos: demográfica, agrícola, industrial, política, de transportes, etc. Nada volverá ser o mesmo. E o planeta vai ser repartido, colonizado, entre as principais potencias mundiais, na súa práctica totalidade europeas. África e Asia, coas súas singularidades, van vivir/sufrir esta transformación radical, coa particularidade de vir imposta desde o exterior. Convértense en sociedades e economías dependentes, minusvaloradas no cultural até o punto de se cuestionar a propia identidade. A civilización do mundo foi a imposición da cultura europea, onde os intereses económicos primaron sobre calquera outro. Non eramos negros, eramos só persoas, conta Shirley Campbell Bar. As consecuencias do Imperalismo colonial foron múltiples e chegan até os nosos días. Collamos un mapamundi e acheguémonos aos desequilibrios Norte-Sur, ao Terceiro Mundo.

Segue lendo#01.13.Non eramos negros. Consecuencias do Imperialismo colonial

#01.12. Tortas e a tortas. A repartición do mundo no s. XIX

IMGCDB82_-_Caricatura_sobre_conferencia_de_Berlín,_1885Entre fins do 1884 e principios de 1885 os principais países europeos máis os EE.UU. reuníronse en Berlín. O obxectivo, nas palabras do organizador, Otto Von Bismark, chanceler de Alemaña, era promover a civilización dos africanos, abrindo o interior do continente ao comercio. Mais o que alí aconteceu foi a repartición dun continente, África, entre as principais potencias europeas. Para Asia non houbo unha conferencia xeral, mais a división e repartición entre os países europeos tamén tivo lugar.

Segue lendo#01.12. Tortas e a tortas. A repartición do mundo no s. XIX

#01.09. Por que? Por que? As causas da expansión imperialista no s. XI

1024px-imperial_federation2c_map_of_the_world_showing_the_extent_of_the_british_empire_in_1886_28levelled29

No último terzo do s. XIX as principais potencias europeas van consolidar un proceso de expansión territorial que os leva á creación de grandes imperios coloniais. O mundo, directa ou indirectamente, fica baixo o control de Gran Bretaña, Francia, Holanda, Portugal ou Alemaña, aos que se unen por primeira vez as potencias emerxentes de Estados Unidos ou Xapón, que van xogar un papel tan destacado nas seguintes décadas.
No noveno episodio preguntámonos sobre as causas desta expansión territorial e por que aconteceu nesta fin de século XIX. Presentaremos os variados factores económicos, demográficos, políticos e ideolóxicos que os/as historiadoras sitúan detrás deste proceso que muda as relacións a escala mundial, e das que aínda vivimos as súas consecuencias. Como ben expuxo Lenin no seu libro publicado en 1917 “O imperialismo, fase superior do capitalismo”, a historiografía destaca os factores económicos coma os principais para a explicación deste expansión e consolidación de imperios coloniais no s. XIX.

Segue lendo#01.09. Por que? Por que? As causas da expansión imperialista no s. XI

#01.05. Yes, we can! Liberalismo e no nacemento dos Estados Unidos

boston_tea_party_currier_colored

Este próximo novembro, como catro anos, coincidindo sempre en ano bisesto, nos Estados Unidos teñen lugar as eleccións presidenciais. Xa van alá 228 anos desde que tiveron lugar os primeiros comicios dos que saiu elixido George Washington como primeiro presidente desta nación. Xa choveu moito, non? 

Segue lendo#01.05. Yes, we can! Liberalismo e no nacemento dos Estados Unidos

#01.04. A Ilustración: luces e sombras

emilie_chatelet_portrait_by_latour

Un 10 de setembro de 1749 falecía a escritoria e física francesa Émilie du Châtelet. De seguro que non ouvistes falar dela, mais é considerada a primeira gran científica e matemática francesa, unha das mulleres máis destacadas da Ilustración na Francia do s. XVIII.

No episodio anterior falabamos da Ilustración, ese movemento intelectual que tivo o seu auxe no s. XVIII e que xogou un papel central nas transformacións que vai vivir a sociedade nese século e na configuración da Idade contemporánea.

Se ouvistes o episodio anterior, ou se vos achegades a un artigo sobre a Ilustración, ou mesmo as entradas que sobre este movemento hai na wikipedia en galego, ou na moito máis extensa en castelán, pódevos asaltar unha pregunta: U-las mulleres?

Segue lendo#01.04. A Ilustración: luces e sombras

#01.02. As transformacións económicas no s. XVIII

marchands_desclaves_de_gorc3a9e-jacques_grasset_de_saint-sauveur_mg_8526

Aínda que pareza paradoxal, o século XVIII foi un século de crise, mais tamén de desenvolvemento económico. Porque como etimoloxicamente indica a palabra, a crise foi unha mudanza, un cambio dunha estrutura social, económica política e cultural, que xa non era capaz de dar resposta ás necesidades da poboación.

Segue lendo#01.02. As transformacións económicas no s. XVIII